یک مسیر جدید نویدبخش برای درمان دیابت نوع 2

29ژوئن 2021- محققان بر این باورند که کبد می تواند کلید درمان های جدید و پیشگیرانه برای دیابت نوع 2 باشد .امسال صدمین سالگرد کشف انسولین است، یک موفقیت علمی بزرگ که دیابت نوع 1 را از یک بیماری لاعلاج، به یک بیماری قابل کنترل تبدیل کرد.

امروزه، شیوع دیابت نوع 2، 24 برابر بیشتر از دیابت نوع 1 شده است. افزایش شیوع چاقی و بروز دیابت نوع 2 با هم مرتبط می باشند و به رویکردهای جدیدی برای مقابله با آنها نیاز است. به گفته محققان دانشگاه آریزونا، "کبد" ممکن است کلید اصلی برای درمانهای جدید ابتکاری بمنظور مقابله با اپیدمی چاقی و دیابت نوع 2 باشد.

دکتر بنجامین رنکوییست، استادیار دانشکده کشاورزی و علوم زیستی در دانشگاه آریزونا و عضو موسسه ی BIO5، گفت: هدف همه روشهای درمانی فعلی برای دیابت نوع 2 در درجه اول کاهش قند خون است. بنابراین، آنها یک علامت را درمان می کنند، مانند درمان آنفولانزا که با هدف کاهش تب انجام می شود، ما اکنون پس از صد سال از کشف انسولین به یک موفقیت بزرگ دیگر نیاز داریم.

در دو مقاله تازه منتشر شده در ژورنالCell Reports ، دکتر رنکوییست به همراه محققانی از دانشگاه واشنگتن در سنت لوئیس، دانشگاه پنسیلوانیا و دانشگاهNorthwester ، هدف جدیدی را برای درمان دیابت نوع 2 ترسیم کردند.

دکتر رنکوییست، و آزمایشگاه تحقیقاتی وی با هدف بررسی بیماری های مرتبط با چاقی، نه سال گذشته را صرف کار برای درک بهتر ارتباط بین چاقی، بیماری کبد چرب و دیابت، به ویژه چگونگی تأثیر کبد بر حساسیت به انسولین کرده اند.

دکتر رنکوییست گفت: چاقی یکی از علل دیابت نوع 2 شناخته شده است و مدتهاست که می دانیم با چاقی میزان چربی در کبد افزایش می یابد، با افزایش چربی در کبد، خطر بروز دیابت نیز افزایش می یابد.

او افزود: این نشان می دهد که چربی موجود در کبد ممکن است باعث دیابت نوع 2 شود، اما اینکه چربی موجود در کبد می تواند بدن را در برابر انسولین مقاوم کند یا باعث ترشح بیش از حد انسولین در پانکراس شود، همچنان یک معما است.

دکتر رنکوییست و همکارانش روی کبد چرب تمرکز کردند، انتقال دهنده های عصبی آزاد شده از کبد را در مدل های حیوانی چاقی اندازه گیری کردند تا درک بهتری از نحوه ارتباط کبد با مغز برای تأثیر بر تغییرات متابولیکی در چاقی و دیابت بدست آورند.

دکتر رنکوییست گفت: ما دریافتیم که چربی در کبد باعث آزاد شدن انتقال دهنده عصبی مهاری به نام اسید گاما-آمینوبوتیریک یا GABA می شود. سپس ما مسیر سنتز GABA و آنزیم اصلی مسئول تولیدGABA  را در کبد یعنی گابا ترانس آمیناز را شناسایی کردیم.

گابا یک آمینو اسید طبیعی است، یک انتقال دهنده عصبی مهار کننده ی اصلی در سیستم عصبی مرکزی، که فعالیت عصبی را کاهش می دهد.

اعصاب مجرای ارتباطی بین مغز و بقیه بدن هستند. رنکوییست توضیح داد که این ارتباط نه تنها از مغز به بافتهای دیگر، بلکه بصورت برگشتی از بافتها به مغز وجود دارد.

دکتر رنکوییست گفت: وقتی کبد گابا تولید می کند، فعالیت اعصابی را که از کبد به مغز می رسند کاهش می دهد. بنابراین، کبد چرب با تولیدگابا، فعالیت ارسال پیام به مغز را کاهش می دهد. این کاهش در ارسال پیام عصبی توسط سیستم عصبی مرکزی درک می شود، و سیگنال های خروجی را که بر هموستازی گلوکز تأثیر می گذارند، تغییر می دهد.

برای تعیین اینکه آیا افزایش سنتزگابایکبدی باعث مقاومت به انسولین شده است، دانشجویان فارغ التحصیل آزمایشگاه دکتر رنکوییست،Caroline Geisler  وSusma Ghimire ، با کمک دارو مانع از عملکرد گابا ترانس آمینازکبد در مدل های حیوانی دیابت نوع 2 شدند.Geisler، که هم اکنون محقق فوق دکترا در دانشگاه پنسیلوانیا و نویسنده اصلی این مقاله است، گفت: مهار تولید بیش از حدگابا درکبد حساسیت به انسولین را بازیابی کرد. مهار طولانی ترگاباترانس آمیناز منجر به کاهش مصرف غذا و کاهش وزن گردید.

محققان می خواستند اطمینان حاصل کنند که این یافته ها در مورد انسان نیز صادق است. کندرا میلر، یک تکنسین تحقیقاتی در آزمایشگاه رنکوییست، تغییراتی را در ژنوم نزدیک گابا ترانس آمینازشناسایی کرد که با دیابت نوع 2 مرتبط بودند. با همکاری محققان در دانشگاه واشنگتن، آنها نشان دادند که در افرادی که مقاومت به انسولین دارند، کبد ژن های بسیار بیشتری را بیان می کند که در تولید و آزادسازیGABA  نقش دارند.

این یافته ها اساس یک کارآزمایی بالینی با حمایت مالی کمیسیون تحقیقات پزشکی آریزونا است که هم اکنون در دانشکده پزشکی دانشگاه واشنگتن در سنت لوئیس با همکاری ساموئل کلاین، یکی از نویسندگان این مطالعه و استاد پزشکی و علوم تغذیه دانشگاه واشنگتن در حال انجام است. در این آزمایش، محققان استفاده از یک مهارکننده ی تجاری تأیید شده از سوی سازمان غذا و دارو برای گابا ترانس آمیناز را برای بهبود حساسیت به انسولین در افراد چاق بررسی می کنند.

دکتر رنکوییست، گفت: یک هدف جدید دارویی فقط اولین قدم در کاربردی سازی نتایج تحقیقات است؛ ما سالها با دارویی که در داروخانه ها عرضه شود، فاصله داریم. بزرگی و فاجعه ی بحران چاقی باعث می شود که این یافته های امیدوار کننده اولین قدم مهم باشند و ما امیدواریم در نهایت بر سلامتی همه ی افراد چاق تأثیر بگذارند.

منبع:

https://www.sciencedaily.com/releases/2021/06/210629191737.htm